Relatiecoach: ‘Scheldpartij ging zelfs mij te ver’
Als een reactie groter is dan het moment
Een gesprek begint rustig. De spanning loopt op en één opmerking zorgt ervoor dat een partner volledig ontploft.
Voor De Telegraaf vertelt Roos Boer over een situatie uit haar praktijk waarin een man begint te schreeuwen en schelden en uiteindelijk met slaande deuren de ruimte verlaat. Zelfs voor Roos, gewend aan stevige emoties tussen partners, gaat de uitbarsting ver.
Maar wanneer de rust terugkeert en Roos verder kijkt naar wat er gebeurde, blijkt de opmerking van zijn partner een veel diepere betekenis te hebben.
‘Wat ben jij toch een klein mannetje.’
Precies die woorden gebruikte zijn vader vroeger ook tegen hem. Een ervaring waar hij veel last van had gehad. De opmerking van zijn partner raakte daardoor meer dan alleen het conflict van dat moment.
Voor professionals is dat een belangrijk gegeven.
Wanneer een reactie veel groter lijkt dan de directe aanleiding, kan het waardevol zijn om niet alleen te proberen de escalatie te stoppen, maar daarna te onderzoeken: wat werd hier eigenlijk geraakt?
Want wat zich tussen partners in het hier en nu afspeelt, kan verbonden zijn met ervaringen, pijn of overtuigingen die veel verder teruggaan.
Daar ontstaat een andere ingang voor begeleiding. Niet alleen: wat zei je tegen elkaar? Maar vooral: waarom kwamen juist deze woorden zo hard binnen?
“Het bleek dat zijn vader dit vroeger ook altijd tegen hem zei. Iets waar hij veel last van had gehad. De opmerking werkte echt als een rode lap.”
KIJK VANUIT DE KERN
Wat wordt hier eigenlijk geraakt?
Een partner maakt een opmerking en de ander ontploft.
Als professional zie je de boosheid, het geschreeuw en de escalatie. Logischerwijs vraagt dat gedrag eerst om begrenzing en veiligheid.
Maar daarna komt een andere vraag:
Waarom raakt juist deze opmerking iemand zó diep?
Soms reageert iemand niet alleen op wat zijn partner op dat moment zegt. Woorden, gedrag of afwijzing kunnen raken aan eerdere ervaringen, oude pijn of overtuigingen over zichzelf.
Dan krijgt een ogenschijnlijk klein moment ineens een enorme emotionele lading.
Dat betekent niet dat een heftige reactie daarmee gerechtvaardigd is. Iemand blijft verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag.
Maar begrijpen waar de reactie vandaan komt kan wel noodzakelijk zijn om het patroon te kunnen doorbreken.
Als professional kun je daarom verder onderzoeken:
Wat gebeurde er vlak vóór de escalatie? Welke woorden of welk gedrag waren de trigger? Wat betekenden die voor deze persoon? En waar kent iemand dat gevoel misschien al van?
Daarmee verschuift het gesprek van alleen het zichtbare gedrag naar wat daaronder wordt geraakt.
Dat is kijken vanuit de Kern: niet stoppen bij de heftigheid van de reactie, maar onderzoeken waarom juist dit moment zoveel lading krijgt.
