Scheidingscoach over kwaad spreken over de andere ouder: ‘Het is vaak heel subtiel’
Als kwaadspreken veel subtieler is dan je denkt
Negatief spreken over de andere ouder is schadelijk voor een kind. Maar in de praktijk is het lang niet altijd zo duidelijk als een ouder die openlijk kritiek uit op zijn of haar ex.
In JM Ouders vertelt Roos Boer hoe subtiel kwaadspreken kan zijn. Een kleine opmerking, een zucht, een bepaalde blik of een reactie op iets wat het kind vertelt, kan al een boodschap overbrengen.
Voor professionals is juist die subtiliteit belangrijk.
Ouders zijn zich namelijk niet altijd bewust van wat ze communiceren. Een opmerking kan voortkomen uit boosheid, verdriet of frustratie en voor de ouder zelf onschuldig lijken. Voor een kind kan dezelfde opmerking iets heel anders betekenen.
Het kind is immers verbonden met beide ouders. Wanneer het merkt dat waardering voor de ene ouder spanning oproept bij de andere, kan het voorzichtig worden in wat het vertelt of laat zien.
Daarom vraagt begeleiding niet alleen aandacht voor wat ouders letterlijk tegen hun kind zeggen. Ook wat tussen de regels door wordt gecommuniceerd, kan van betekenis zijn.
Voor professionals ligt daar een belangrijke observatie: welke boodschap ontvangt het kind, ook als niemand die boodschap letterlijk uitspreekt?
“Als je kwaadspreekt over de andere ouder, voelt een kind zich verscheurd. Het wil loyaal zijn aan jullie allebei.”
KIJK VANUIT DE KERN
Wat zeg je zonder het letterlijk te zeggen?
Een ouder hoeft niet te zeggen: “Je vader deugt niet” om een negatieve boodschap over te brengen.
Een zucht wanneer het kind enthousiast over de andere ouder vertelt. Een sarcastische opmerking. Een stilte. Een vragende blik. Of: “Nou, dat moet je vader zelf maar weten.”
Los van elkaar lijken het misschien kleine momenten.
Maar wat ontvangt het kind?
Als professional is het daarom waardevol om niet alleen te luisteren naar wat ouders zeggen, maar ook aandacht te hebben voor hoe zij reageren wanneer de andere ouder ter sprake komt.
En vervolgens een laag dieper te gaan:
Wat maakt dat je zo reageert? Welke emotie wordt geraakt wanneer je kind positief over de andere ouder praat? En wat van jouw eigen pijn komt daarmee onbedoeld bij het kind terecht?
Daar ontstaat ruimte voor bewustwording.
Niet door een ouder direct te beschuldigen van kwaadspreken, maar door zichtbaar te maken wat er gebeurt en welke invloed dat op het kind kan hebben.
Dat is kijken vanuit de Kern: horen wat wordt gezegd én onderzoeken wat onuitgesproken wordt meegegeven.
